Cách cúng thôi nôi miền nam đúng với phong tục truyền thống lâu đời

Mỗi vùng miền sẽ có những cách cúng thôi nôi khác nhau, mang đặc trưng riêng của vùng miền đó. Đối với miền Nam, cúng thôi nôi cho bé cũng là một nghi lễ mang nét đẹp đặc trưng vùng miền. Vậy cúng thôi nôi miền Nam như thế nào là đúng chuẩn nhất? Ở bài viết này, Đồ Cúng Gia Tiên sẽ chia sẽ thật cụ thể cho các bạn cùng biết.

1. Ý nghĩa cách cúng thôi nôi miền Nam

Là một trong những nét đẹp truyền thống được người dân chúng ta gìn giữ đến tận ngày hôm nay, lễ cúng thôi nôi cho bé được xem là một bước khởi đầu đầy tốt đẹp. Đây là buổi lễ đánh dấu giai đoạn bé rời bỏ chiếc nôi chuyển sang ngủ trên giường lớn. Là nghi lễ đã gắn bó từ bao đời nay của người dân Việt Nam.

Mỗi vùng miền sẽ có cách cúng thôi nôi khác nhau, đối với cách cúng thôi nôi ở miền Nam tuy có nhiều khác biệt so với 2 miền còn lại, những vẫn có những nét tương đồng với nhau.

Cách cúng thôi nôi miền Nam mang nhiều điểm riêng

Sau nghi lễ cúng đầy tháng, thì cúng thôi nôi cho bé là một nghi lễ quan trọng khi bé tròn một tuổi. Đây là nghi lễ nhằm thông báo có sự hiện hữu của một con người – một thành viên mới trong xã hội. Và còn là lúc khẳng định vai trò, trách nhiệm của bậc làm cha mẹ, của người thân trong gia đình và toàn xã hội đối với thành viên mới, thế hệ mới.

Mặc dù là hình thức mang đậm tín ngưỡng của dân gian theo nghi thức thờ mẫu, nhưng qua đó cho thấy rằng con người chúng ta luôn hướng tới những đều tốt đẹp trong tương lai, mà còn thể hiện rõ truyền thống văn hoá mang đậm bản sắc của gia đình và xã hội. Đồng thời lễ cúng thôi nôi cho bé còn với mong muốn bé sau này sẽ thông minh, xinh đẹp, được các đấng bề trên luôn bên cạnh che chở và phù hộ. Ngoài ra, lễ thôi nôi cho bé là sự bày tỏ ước muốn tốt đẹp của các thế hệ đi trước đối với các thế hệ kế thừa sau này.

2. Nên tổ chức lễ cúng thôi nôi vào giờ nào?

Lễ thôi nôi không chỉ là ngày bé vừa tròn 1 tuổi, chập chững những bước đầu tiên trong đời, mà còn là ngày mà các bậc phụ huynh phải chuẩn bị chu đáo mâm lễ cúng thôi nôi để tạ ơn ông bà tổ tiên cùng với mong muốn con mình khỏe mạnh, vui vẻ, được che chở bình an suốt cuộc đời. Và đây cũng là dịp để thể hiện sự cảm tạ chăm sóc của 12 bà Mụ, đồng thời cũng là dịp để bé bỏ đi chiếc nôi bé bỏng và chuyển sang chiếc gường ngủ lớn hơn.

Ông bà xưa của ta quan niệm rằng lễ cúng thôi nôi cho bé được tổ chức theo nguyên tắc “Gái lùi hai, trai lùi một”. Vì vậy nếu là bé trai sẽ được làm lễ cúng thôi nôi trước 1 ngày so với ngày bé tròn một năm tuổi. Còn đối với bé gái thì sẽ làm trước hai ngày.

Cúng thôi nôi cần xem đúng chuẩn ngày, giờ

Cúng thôi nôi thường nên tổ vào buổi sáng sớm hoặc chiều tối. Vì đó là thời gian không khí mát mẻ, dễ chịu.  Ngoài ra giờ tốt cho buổi cúng thôi nôi bé gái miền Nam cũng được xem xét tuỳ vào tuổi của bé:

  • Nếu bé tuổi tý thì giờ cúng tốt là giờ ngọ (từ 11 tới 13 giờ trưa)
  • Nếu bé tuổi sửu thì giờ cúng tốt là giờ tý (từ 23 tới 1 giờ sáng)
  • Nếu bé tuổi dần thì giờ cúng tốt là giờ sửu và giờ mùi (từ 1 tới 3 giờ sáng và 13 đến 15 giờ trưa )
  • Nếu bé tuổi mão thì giờ cúng tốt là giờ thìn và giờ tuất (từ 7 tới 9 giờ sáng và 19 tới 21 giờ tối)
  • Nếu bé tuổi thìn thì giờ cúng tốt là giờ hợi (từ 21 tới 23 giờ tối)
  • Nếu bé tuổi tị thì giờ cúng tốt là giờ dậu (từ 17 tới 19 giờ tối)
  • Nếu bé tuổi ngọ thì giờ cúng tốt là giờ thân (từ 15 tới 17 giờ chiều)
  • Nếu bé tuổi mùi thì giờ cúng tốt là giờ tý (từ 23 tới 1 giờ sáng)
  • Nếu bé tuổi thân thì giờ cúng tốt là giờ mão (từ 5 đến 7 giờ sáng)
  • Nếu bé tuổi dậu thì giờ cúng tốt là giờ dần (từ 3 tới 5 giờ sáng)
  • Nếu bé tuổi tuất thì giờ cúng tốt là giờ hợi (từ 21 tới 13 giờ khuya)
  • Nếu bé tuổi hợi thì giờ cúng tốt là giờ tỵ (từ 9 tới 11 giờ sáng)

Tuy nhiên thì những khung giờ trên cũng chỉ mang tính chất tham khảo, các bậc cha mẹ muốn xác định giờ tốt một cách chính xác có thể đến chùa hoặc tìm một vị đạo cư sĩ để cho lời khuyên và cũng có thể chọn giờ thích hợp với mỗi gia đình để tiến hành nghi lễ cúng thôi nôi cho bé.

3. Cúng thôi nôi theo lịch dương hay âm?

Cúng thôi nôi cần chọn ngày, giờ tốt

Lễ cúng thôi nôi là một trong những nghi thức có truyền thống từ rất lâu đời và  được gìn giữ đến tận ngày nay. Là một nét đẹp văn hoá của cha ông ta với mong muốn các vị thần, tổ tiên sẽ che chở, phù hộ cho bé luôn khoẻ mạnh, hạnh phúc và gặp nhiều điều may mắn trong cuộc sống. Chính vì thế mà có rất nhiều bậc ba mẹ băn khoăn không biết nên chuẩn bị như thế nào mới bày tỏ hết được lòng thành kính đối với bề trên và càng không biết cúng theo lịch âm hay dương để phù hợp nhất.

Quan niệm của ông bà ta thì mặt trăng chính là tiêu tượng cho thời gian chính xác và hợp lý nhất. Chính vì vậy, từ ngàn đời xưa lịch âm luôn được chọn để tính xác mốc thời gian trong năm để cúng lễ tết, cúng thôi nôi, cúng đầy tháng…hoặc bất cứ các nghi lễ văn khấn cúng nào.

Vì vậy, ta sẽ dựa vào lịch âm để có thể xác định ngày làm lễ cúng thôi nôi cho bé thật đầy đủ sau khi bé sắp tròn một tuổi.

4. Lễ vật cúng thôi nôi miền Nam gồm những gì?

Cách cúng thôi nôi cho bé trai miền Nam hay bé gái và cách cúng 2 miền còn lại có những nét tương đồng nhưng cũng có chút khác biệt theo phong tục. Mâm cúng thôi nôi miền Nam sẽ nghiêng về các mẹ đỡ đầu với mong muốn con được khỏe mạnh và lớn khôn. Các bậc cha mẹ cần phải chuẩn bị 3 mâm cúng sau:

  • Mâm cúng Thần Tài – Thổ Địa
  • Mâm cúng Ông Táo
  • Mâm cúng 12 Bà Mụ và 3 Đức Ông

Vậy theo cách cúng của miền Nam thì 12 bà Mụ là bao gồm những ai? Bà Mụ gọi nôm na là Mẹ sanh hoặc mẹ sinh, theo quan niệm dân gian là những  vị tiên nương phụ trách vấn đề sinh đẻ, được người Việt Nam ta thờ cúng theo tín ngưỡng và theo sự tích 12 bà Mụ. Cúng Mụ là phong tục cúng tạ ơn và cầu mong bé sẽ được bảo vệ, phụ hộ cho mau lớn, khỏe mạnh, thông minh và xinh đẹp.

Theo truyền thuyết xưa 12 bà Mụ là những vị thần có trách nhiệm nắn lại cơ thể cho một người nào đó khi được lệnh đầu thai. Và con số 12 được lý giải rằng đó là một tập thể chịu trách nhiệm chung trong việc tạo thành con người, và cách giải thích khác là mỗi bà Mụ lo một việc: người nắn tai, người nắn mắt, người nắn tứ chi, người dạy trẻ cười, người dạy trẻ nói. Mỗi bà Mụ ai cũng đều có công trong quá trình tạo ra hình hài của một đứa bé và che chở cho bé suốt 12 tháng nằm trong chiếc nôi.

Và cúng có quan niệm cho rằng 12 bà Mụ chính là 12 vị luân phiên nhau lo việc thai sản trong 12 năm, tính theo ” Thập nhị chi” – tức theo 12 con giáp.

Một số thông tin khác
Xem thêm bài viết tại đâyBài viết liên quanTư vấn trực tiếp