Hướng dẫn lễ cúng đầy tháng theo phong tục miền Trung

Cúng đầy tháng, cúng Mụ là một nghi lễ quan trọng được tiến hành khi trẻ vừa tròn 30 ngày tuổi. Tục lệ cúng đầy tháng theo phong tục miền Trung cũng diễn ra như bất cứ vùng miền nào khác. Chỉ cần trẻ tròn 1 tháng tuổi là gia đình sẽ phải tự tổ chức ngày lễ cúng đầy tháng. Điểm khác biệt trong lễ cúng đầy tháng của người miền Trung khác với miền Nam và miền Bắc như thế nào thì bài viết này mình sẽ hướng dẫn cho các bạn biết về mâm lễ cúng đầy tháng miền Trung một cách đầy đủ và trọn vẹn nhất nhé!

Lễ cúng đầy tháng là một nét đẹp truyền thống từ xa xưa của đồng bào dân tộc chúng ta, việc cúng đầy tháng mang nhiều ý nghĩa vì vậy không thể bỏ qua.

Cúng đầy tháng cho trẻ là một lễ nghi hết sức quan trọng, nhằm khẳng định sự ra đời và tồn tại của trẻ, đồng thời, ra mắt dòng họ, ông bà tổ tiên là thành viên trong gia đình. Vì vậy, tục lệ cúng đầy tháng theo phong tục miền Trung đã ra đời như một ngày lễ tạ ơn 12 bà Mụ, bà Chúa và Đức Ông đã mang trẻ đến nhà, mẹ tròn con vuông cũng như hỗ trợ người mẹ nuôi con.

1. Vì sao phải làm mâm cỗ cúng đầy tháng?

Theo quan niệm dân gian, ông bà ta luôn cho rằng mỗi đứa trẻ được sinh ra là do các vị Đại Tiên (bà Chúa Đầu thai) hay còn gọi là 12 Bà Mụ nặn ra. Mỗi Mụ bà sẽ có nặn ra một bộ phận cho trẻ như mắt, mũi, tay, chân, tóc, miệng,… 12 bà Mụ thường được nhắc đến trong các lễ cúng đầy tháng của trẻ con ở Việt Nam và một số quốc gia phương Đông gồm có:

1. Mụ bà Trần Tứ Nương, người coi sóc việc sinh nở (chú sanh)

2. Mụ bà Vạn Tứ Nương, người coi việc thai nghén (chuyển sanh)

3. Mụ bà Lâm Cửu Nương, người coi việc thụ thai (thủ thai)

4. Mụ bà Lưu Thất Nương, người nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé.

5. Mụ bà Lâm Nhất Nương, người coi việc chăm sóc bào thai (an thai)

6. Mụ bà Lý Đại Nương, người coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)

7. Mụ bà Hứa Đại Nương, người coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)

8. Mụ bà Cao Tứ Nương, người coi việc ở cữ (dưỡng sanh)

9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương, người coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)

10. Mụ bà Mã Ngũ Nương, người coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)

11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương, người coi việc giữ trẻ (bảo tử)

12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương, người coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ.

Mâm cúng đầy tháng Miền Trung

Lễ cúng đầy tháng sẽ diễn ra khi trẻ vừa tròn 30 ngày tuổi. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời mỗi đứa trẻ. Bởi chúng đã qua 30 ngày non nớt và yếu đuối và dần bước vào với thế giới có nhiều biến động hơn trước sự công nhận của gia đình, dòng họ và cộng đồng. Cho đến nay, lễ cúng đầy tháng đã và đang trở thành một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng của người Việt. Bất cứ gia đình nào khi có trẻ nhỏ đều phải thực hiện lễ cúng đầy tháng để có thể mang lại bình an, sức khỏe và may mắn cho trẻ.

2. Cách tính ngày cúng đầy tháng như thế nào?

Theo phong tục truyền thống đến nay thì cúng đầy tháng cho bé cũng như mọi nghi lễ khác đều được tính theo âm lịch. Vì từ xa xưa, nước Việt Nam chúng ta là nước văn minh lúa nước, đời sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp, và cách tính thời gian đều dựa vào mặt trăng. Do vậy, cách tính ngày đầy tháng cho bé lấy âm lịch làm chuẩn.

Ngày cúng đầy tháng của bé được làm theo âm lịch và tùy thuộc giới tính của trẻ. Nếu là cúng đầy tháng cho bé gái thì ngày cúng đầy tháng sẽ lùi lại 2 ngày và nếu cúng đầy tháng cho bé trai thì lùi lại 1 ngày.

Ví dụ: Bé gái sinh vào ngày 15/4 âm lịch thì ngày đầy tháng là 13/4 âm lịch, bé trai lùi 1 ngày sẽ là ngày 14/4 âm lịch. Và giờ làm mâm cúng đầy tháng vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối.

Lễ cúng đầy tháng cho bé

3. Chuẩn bị mâm cúng đầy tháng miền Trung đầy đủ nhất

Theo quan niệm dân gian, em bé được sinh ra khỏe mạnh, đầy đủ là nhờ 1 bà Chúa và 12 bà Mụ. Trong đó bà Chúa là người có quyền năng cao nhất, còn 12 bà Mụ là nhiệm vụ nặn ra hình hài, mỗi bà chịu trách nhiệm một bộ phận. Vì vậy, khi bố mẹ chuẩn bị lễ vật cúng đầy tháng cho bé phải đủ những thứ sau:

Lễ cúng đầy tháng miền Trung bao gồm những lễ vật sau cho cho 12 bà Mụ:

  • 12 chén chè nhỏ cho 12 bà Mụ
  • 12 đĩa xôi nhỏ cho 12 bà Mụ
  • 12 chén cháo nhỏ cho 12 bà Mụ
  • 12 đĩa bánh hỏi cho 12 bà Mụ
  • 12 đĩa bánh kẹo dành cho trẻ con
  • 12 ly nước lọc
  • 12 đĩa thịt quay
  • 12 bộ váy áo
  • 12 đôi hài xanh
  • 12 nén vàng xanh

Khác với miền Bắc và miền Nam, lễ cúng của người miền Trung các lễ vật này đều phải chuẩn bị thêm 1 phần lớn hơn để dành riêng 1 mâm cúng đầy tháng cho bà Chúa như một dĩa xôi lớn, 1 tô chè lớn,… Lưu ý rằng, nếu bé là con trai thì chè để cúng đầy tháng theo miền Trung bắt buộc phải là chè đậu trắng (các miền khác sẽ là đậu xanh).

Ngoài ra, trong lễ cúng đầy tháng miền Trung, bố mẹ cần phải chuẩn bị thêm 1 bộ đồ bằng giấy theo giới tính của trẻ, trong đó có ghi rõ thông tin họ tên, ngày tháng năm sinh của trẻ để đốt sau khi nghi lễ cúng đầy tháng theo phong tục kết thúc.

Mâm cúng đầy tháng chuẩn Miền Trung

Lễ cúng đầy tháng miền Trung bao gồm những lễ vật sau cho Đức Ông:

  • 1 con gà luộc
  • 1 tô cháo lớn
  • 1 tô chè lớn
  • 3 đĩa xôi lớn
  • 1 đĩa thịt quay lớn
  • 1 mâm ngũ quả (5 loại hoa quả khác nhau)
  • 1 bình hoa tươi
  • Trầu cau
  • Rượu trắng và giấy tiền vàng mã

Trong lễ đầy tháng miền Trung, người dân nơi đây còn chuẩn bị phong bao lì xì để lì xì cho bé sau khi đã thực hiện xong nghi lễ cúng đầy tháng. Việc làm này nhằm mang lại may mắn, tiền tài, hay ăn chóng lớn cho đứa trẻ và mong bé có cuộc sống đầy đủ, sung túc về sau.

Sau khi cúng xong thì bắt đầu đốt giấy tiền vàng mã và rải muối gạo xung quanh sân nhà để xua đuổi những điều không may mắn, tạ ơn các vị thần linh đã tạo ra hình hài và chở che cho bé. Như vậy là gia đình gần như đã hoàn thành nghi lễ này.

4. Cách sắp bàn lễ cúng đầy tháng ở miền Trung cho bé chuẩn nhất

Theo cách bày mâm lễ cúng đầy tháng của miền Trung, các món đồ cúng lễ sẽ được gia đình xếp trên hai bàn. Trong đó một bàn nhỏ xếp phía trên để xếp các lễ vật cúng đức ông là gà luộc, 1 tô cháo, 1 tô chè, thịt quay, mâm quả… Phía dưới sẽ là bàn lớn để xếp các món lễ vật cúng mười hai bà mụ. Hai bàn này được để cách nhau khoảng 10 phân. Các món lễ vật bên trên được xếp tùy ý sao cho hợp lý nhất, thông thường thì mọi người thường xếp các đĩa xôi, các chén chè và chén cháo theo hai hàng cân xứng với nhau là được.

Nghi lễ cúng đầy tháng miền Trung

Bên trên là một vài nét trong cách bày mâm lễ cúng đầy tháng cho bé trai gái đơn giản của người miền Trung mà Đồ cúng Gia Tiên chia sẻ. Các bạn hãy làm theo những hướng dẫn ở trên để có buổi lễ cúng đầy tháng được diễn ra đúng thời gian và đúng cách nhé. Nếu muốn đơn giản hơn trong quá trình thực hiện các bạn có thể sử dụng dịch vụ đồ cúng tận nhà của Đồ cúng Gia Tiên.

Một số thông tin khác
Xem thêm bài viết tại đâyBài viết liên quanTư vấn trực tiếp